Bakıda cüdo yarışı: 2019 Grand Slam öncəsi gözləntilər
Giriş
2019-cu il mayın 10-da Bakıda Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunmuş International Judo Grand Slam turniri start götürürdü. Yarışda 57 ölkədən 449 cüdoçunun iştirakı onu təqvimdəki növbəti yarışdan daha böyük hadisəyə çevirirdi. Müxtəlif cüdo məktəblərinin təmsilçiləri eyni tatamidə güclərini sınayacaq, hər çəki dərəcəsində taktiki fərqlər nəticəyə təsir göstərə bilərdi. Bakıda cüdo yarışı həm də fərqli idman ənənələrinin qarşılaşması üçün mühüm imkan yaradırdı.
Yarış ərəfəsində əsas sual iştirakçıların sayından çox, bu geniş heyətin necə rəqabət aparacağı idi. Grand Slam formatında reytinq və təcrübə önəm daşısa da, uğur təkcə ad-sanla qazanılmır. Rəqibin tutuşunu düzgün oxumaq, hücum üçün uyğun anı seçmək və səhvdən sonra soyuqqanlılığı qorumaq medal yolunu aça bilər. Bakıda cüdo yarışı zamanı bu amillər hər görüşün gedişinə təsir edə bilərdi.
Ev sahibi Azərbaycan üçün yarışın xüsusi mənəvi çəkisi vardı. Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunması turnirə əlavə məna qatırdı, amma bu, tatamidə nəticəyə zəmanət vermirdi. Azərbaycan cüdosu üçün əsas sınaq doğma publikanın dəstəyini təzyiqə çevirmədən, idmançıların enerjisinə və intizamına yönəltmək olacaqdı. Bakıda cüdo yarışı ölkənin idman nüfuzunu göstərmək baxımından da diqqət mərkəzində idi.
Komandalar və rəqabətin mənzərəsi
57 ölkənin iştirakı fərqli taktiki yanaşmaların qarşılaşması deməkdir. Bəzi cüdo məktəbləri tutuş mübarizəsində üstünlük quraraq hücuma addım-addım hazırlaşır, digərləri isə tempi artırıb rəqibi müdafiədən çıxarmağa çalışır. Rəqibin ilk hərəkətinə vaxtında uyğunlaşmayan idmançı öz planını tatamiyə tətbiq etməyə macal tapmaya bilər. Belə beynəlxalq turnir cüdoçuların hazırlıq səviyyəsini müqayisə etmək üçün əlverişli meydandır. Bakıda cüdo yarışı bu fərqli üslubların qarşılaşmasını izləmək üçün də maraqlı imkan yaradırdı.
İştirakçı ölkələrin çoxluğu hər çəki dərəcəsində eyni səviyyədə rəqabət olacağı demək deyil. Bununla belə, 449 cüdoçunun qatıldığı yarışda bir neçə güclü rəqiblə qarşılaşmaq ehtimalı artır və hazırlığı mürəkkəbləşdirir. İlk baxışda sakit görünən görüş belə, sürətli keçid və ya cərimə qərarı ilə dəyişə bilər. Bakıda cüdo yarışı bu baxımdan idmançılardan həm texniki hazırlıq, həm də çevik qərarvermə tələb edirdi.
Belə turnirlərdə favoritlərdən danışarkən ehtiyatlı olmaq lazımdır. Reytinqli idmançıların təcrübəsi gərgin anlarda üstünlük verə bilər, amma yanlış tutuş, gecikmiş müdafiə və ya yarımçıq hücum bütün hesablamaları poza bilər. Komandanın gücü təkcə tanınmış idmançılarla deyil, heyətin yarış boyu sabit çıxış etmək bacarığı ilə ölçülür.
Azərbaycan komandası üçün doğma tatami həm üstünlük, həm də əlavə təzyiq yarada bilər. Tamaşaçı dəstəyi idmançılara enerji verər, amma hər hücumdan nəticə gözlənilən mühit tələskənliyə də səbəb ola bilər. Ev sahibi cüdoçuları rəqiblə yanaşı, öz gözləntilərini də idarə etməlidirlər. Səbirli hücum çox vaxt publikanı coşduran riskli cəhddən daha faydalıdır. Bakıda cüdo yarışı ev sahibi komandanın bu tarazlığı necə qoruyacağını da göstərəcəkdi.
Əsas amillər
Əsas amillərdən biri tutuş uğrunda mübarizədir. Cüdoçu rəqibin yaxasına və qoluna rahat nəzarət edəndə hücum imkanları artır. Əlverişsiz tutuş isə onu müdafiəyə çəkə bilər. Qarşılaşmanın əvvəlindəki kiçik əl hərəkətləri sonradan atışın istiqamətini və rəqibin tarazlığını müəyyənləşdirə bilər. Yüksək səviyyəli turnirdə bu detal texniki repertuar qədər vacibdir. Bakıda cüdo yarışı ərzində tutuşa nəzarət xüsusilə gərgin görüşlərdə həlledici ola bilərdi.
Digər amil qərarvermə sürətidir. Hücum fürsəti yarananda tərəddüd rəqibə mövqeyini bərpa etmək üçün vaxt verir. Hazırlıqsız hücum isə əks-hücum riskini artırır. İdmançı rəqibin ağırlıq mərkəzini, ayaqlarının vəziyyətini və müdafiə reaksiyasını eyni vaxtda qiymətləndirməlidir. Buna görə də fiziki güclə yanaşı, diqqət və taktiki çeviklik də medal mübarizəsində önəmlidir. Bakıda cüdo yarışı bu keyfiyyətlərin nəticəyə necə təsir etdiyini aydın göstərə bilərdi.
Enerjini düzgün bölüşdürmək də vacibdir. Turnir boyunca bir neçə görüş keçirə bilən idmançı gücünü mərhələlər üzrə planlaşdırmalı, hər hücuma düşünülmüş şəkildə hazırlaşmalıdır. Yarış proqramı və görüşlər arasındakı fasilələr bərpa üçün verilən vaxtı müəyyən edir. Bu idman tədbiri iştirakçılardan təkcə tatamidə deyil, yarışın bütün gedişində intizamlı olmağı tələb edirdi.